Tatlı · 8 porsiyon · 30 dk

Diyalize Uygun İrmik Helvası: Sütsüz, Fıstıksız

Diyalize Uygun İrmik Helvası: Sütsüz, Fıstıksız

Bir porsiyonda Uygun

  • Potasyum37mgUygun
  • Fosfor27mgUygun
  • Sodyum3mgUygun
  • Sıvı45mL170 kcal · 2,4 g protein

İrmik helvası, Türk mutfağında hem günlük hem de özel günlerde yapılan bir tatlıdır. Birçok evde helva sütlü şerbetle ve üzerine çam fıstığı eklenerek hazırlanır. Süt fosfor ve potasyum, çam fıstığı ise fosfor taşır. Diyaliz tedavisi görenler için uyarlanan bu tarifte şerbet yalnızca su ve şekerle yapılır, kuruyemiş eklenmez ve tuzsuz tereyağı kullanılır.

Hesaba göre bir porsiyon yaklaşık 37 mg potasyum, 27 mg fosfor ve 3 mg sodyum içerir. Bu değerler potasyum, fosfor ve sodyumun üçünde de düşük düzeydedir; bu yüzden irmik helvası diyalizde güvenle tercih edilebilecek tatlıların başında gelir. Enerji açısından ise yoğundur: bir porsiyon yaklaşık 170 kcal sağlar. İştahsızlık ya da kilo kaybı yaşayanlar için bu bir avantajdır; diyabeti olanların ise porsiyonu küçük tutması gerekir. Helvanın lezzeti büyük ölçüde irmiğin sabırla, eşit renkte kavrulmasına bağlıdır.

Malzemeler (8 porsiyon)

  • 1 su bardağı irmik (150 g)
  • 3,5 yemek kaşığı tuzsuz tereyağı (50 g)
  • 1 su bardağından biraz az toz şeker (120 g)
  • 2 su bardağı su (400 g)

Hazırlanışı

  1. Suyu ve şekeri bir tencerede kaynatıp şerbet hazırlayın, ılımaya bırakmadan ocağın kenarında tutun.
  2. Tereyağını geniş bir tencerede eritin, irmiği ekleyin.
  3. Orta-kısık ateşte sürekli karıştırarak irmiği 15–18 dakika, açık kahverengi olana kadar kavurun.
  4. Sıcak şerbeti dikkatle, sıçramaması için yavaş yavaş ekleyin ve karıştırın.
  5. Altını kapatın, kapağın altına bir kâğıt havlu koyarak 10 dakika demlendirin. Ilık servis edin.

Bu tarifi diyalize uygun yapan nedir?

  • Klasik tarifte şerbet süt ile yapılır; burada yalnızca su kullanılır. Süt fosfor ve potasyum ekler.
  • Çam fıstığı ve dövülmüş ceviz eklenmez; fosfor porsiyon başına 27 mg, potasyum 37 mg ile çok düşüktür.
  • Tuzsuz tereyağı kullanılır; sodyum porsiyon başına yalnızca 3 mg olur.

Pratik öneriler

  • Diyabetiniz varsa porsiyonu yarıya indirin ve kan şekerinizi izleyin.
  • Üzerine fıstık yerine bir tutam tarçın serpebilirsiniz.
  • Dondurma ile servis etmek fosforu artırır; sade yiyin.
  • Helva kapalı kapta oda sıcaklığında bir gün, buzdolabında üç gün dayanır.

Değerlerin kaynağı

Porsiyon değerleri, malzeme miktarlarıyla USDA FoodData Central (SR Legacy) verisinden hesaplanmıştır. İrmik SR zenginleştirilmiş irmik kaydıyla girildi. Çiğ toplam 720 g, pişmiş ağırlık 650 g kabul edildi; aradaki fark buharlaşan su sayıldı.